Of ons lichaam nu ronder, strakker, smaller of zachter moet, we zijn vooral nooit af

Ik zag gisteren een oud fragment van onderzoeksprogramma Pointer voorbijkomen over onze morbide obsessie met het perfecte lichaam. Het was drie jaar oud en kwam uit de hoogtijdagen van de Brazilian butt lift, toen vrouwen massaal naar Turkse klinieken vlogen om met gevaar voor eigen leven vet uit hun buik te laten zuigen en in hun billen te laten spuiten. 

Het is fascinerend hoe een fragment van drie jaar geleden zo gedateerd kan voelen. Want inmiddels is de Ozempic niet meer aan te slepen en doet de wereld alsof de graatmagere jaren negentig weer het toppunt van elegantie zijn. Binnen een paar jaar tijd verschoof het ultieme schoonheidsideaal van zo rond mogelijk naar zo smal mogelijk. Alsof het vrouwelijk lichaam een fast fashion item is. Een seizoensaccessoire. Deze winter de zandloper, volgende lente de lucifer, daarna zien we wel weer verder.

Ik probeer me de logistiek daarvan voor te stellen. Een te grote broek kun je nog retourneren bij Zara. Maar je kunt moeilijk met je aankoopbonnetje terug naar de kliniek om te zeggen: 'Ja hallo, ik kom even deze bilpartij inleveren. Ik begrijp dat dit silhouet vorig seizoen heel gewild was, maar ik heb op TikTok gezien dat we inmiddels weer collectief verlangen naar heroïn chic, dus kan dat buikvet misschien weer even uit mijn billen gehaald worden?'

Het schoonheidsideaal is allang geen kwestie meer van hard werken en een portie zelfhaat. Het is een medische markt geworden. Een miljardenbusiness die draait op vrouwelijke onzekerheid en op het feit dat vrouwen al van jongs af aan leren dat hun lichaam nooit helemaal af is. Eerst wordt er geld verdiend aan het voller maken van lichamen, daarna aan het kleiner maken ervan. Eerst moet je ronder, dan strakker, dan smaller, dan weer zachter, maar je bent vooral nooit af.

We behandelen ons lichaam alsof het een huis in permanente verbouwing is. Hier een wandje eruit, daar wat opvulling erin, nieuwe kozijnen, andere gevel, succes ermee. En bovendien: knetter, knetterduur. Haalbaar voor types als de Kardashians misschien, maar voor de gemiddelde meid met een Instagramaccount een stuk lastiger.

Zelf ben ik opgelucht dat ik deze verbouwingsdrift heb overgeslagen. Niet uit morele superioriteit, maar uit angst voor naalden en een gezonde afkeer van alles waarvoor een chirurg nodig is. Mijn lichaam is geen trendrapport dat elk seizoen geüpdatet moet worden. Ik ben geen iPhone. En mijn kont al helemaal niet. Bovendien weet je hoe mode werkt: als je iets lang genoeg bewaart, noemen ze het vanzelf weer tijdloos.