Door: Roos Kiefte
Krijgt je kind een driftbui als jij nee zegt? Dan is de verleiding groot om er toch maar een ja van te maken. Dit fenomeen noemen we fawning. Veel ouders doen hier aan, maar eigenlijk wil je hier per direct mee stoppen.
GZ-psycholoog en somnoloog Arina de Vries vertelt aan Ouders Van Nu dat fawning een grote rol speelt in hoe ouders omgaan met een weerwoord, driftbuien en confrontaties.
Wat is fawnen?
Faw..wattes? Fawning houdt in dat je toegeeft om de vrede te bewaren, ook als je eigenlijk nee wilt zeggen. Het is een overlevingsstrategie die je vanuit je jeugd meeneemt in het ouderschap: toen je vroeger je eigen mening inslikte om de vrede met je ouders te bewaren, doe je dat nu vaak automatisch ook bij je kinderen. Je wilt bijvoorbeeld je kind geen snoep geven, maar zodra er gehuild of geschreeuwd wordt, geef je toch toe. Voor veel ouders is dat geen bewuste keuze, maar een automatische reflex: aardig blijven voelt als de snelste weg naar rust én bevestigt dat je een liefdevolle ouder bent. Wat klein begint als conflictvermijding, kan langzaam uitgroeien tot constante spanning, twijfel aan jezelf en het loslaten van je eigen grenzen.
Niet hetzelfde als een people pleaser
Een kleine side note: mensen die fawnen doen dit niet alleen maar om aardig gevonden te worden. Het is dan ook iets anders dan people pleasing. Bij fawnen reageert je brein zodra het 'gevaar' voelt, zonder dat je daar bewust voor kiest. Het doel is simpel, maar krachtig: jezelf veilig houden en de harmonie bewaren in situaties waarin je jezelf vroeger bedreigd voelde. In tegenstelling tot people pleasing draait het bij fawnen niet alleen om geliefd te worden, maar vooral om automatisch te reageren om jezelf veilig te houden bij spanning.
Lees ook: Waterpokken? Zo help je je kind er het snelst vanaf
Waarom je het wilt vermijden
Fawnen heeft meerdere nadelen. Je verliest bijvoorbeeld je eigen grenzen: je wilt nee zeggen tegen iets, maar bij gehuil of een driftbui geef je toch toe om de rust te bewaren. Niet alleen beïnvloedt het fawnen jou, het heeft ook gevolgen voor de sociale ontwikkeling van je kind, blijkt uit onderzoek. Kinderen leren sociale patronen vooral door observatie: zolang jij steeds toegeeft, leren zij geen gezonde grenzen. Daarnaast kan het de gezinsrelatie onder druk zetten: de band wordt oppervlakkig, omdat gedrag wordt gestuurd door angst voor conflict in plaats van echte behoeften en gevoelens.
Zo kom je er vanaf
Herkennen dat je dit doet, is al een grote stap volgens GZ-psycholoog en somnoloog Arina de Vries. 'Kijk er met een afstandje naar en besef dat het brein dit ooit leerde in een bepaalde situatie,' vertelt ze aan Ouders Van Nu. Uiteindelijk is het het belangrijkste dat je als ouder je brein wat meer ruimte geeft. 'Pak een kop thee, ga naar de wc of zeg dat je er later op terugkomt. In die pauze kun je je brein vertellen dat het veilig is en je emoties reguleren.' Door even bewust afstand te nemen, kun je beter kiezen hoe je reageert en blijf je trouw aan je eigen grenzen.
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))