Negen maanden op, negen maanden af? Bullshit: 'Ik was bang dat ik als aansteller werd gezien'

Negen maanden op negen maanden af, luidt het motto over ontzwangeren. Journalist Tara Stokdijk heeft haar (al ruim een jaar lege) buik vol van dat sprookje.

Toen ik mijn baby met een bloedvaart op de wereld zette, kreeg ik daarna nog flink wat lichamelijke ellende cadeau: van een gescheurde schaamlip tot naweeën en stuwing. O, en mijn plas ophouden? Vergeet het maar. De meeste kwalen verdwenen gelukkig snel, maar sommige bleven, dat noemen ze 'ontzwangeren'. Wanhopig klampte ik me eraan vast dat het negen maanden op en negen maanden af is. Maar toen mijn kind bijna een jaar oud was en ik nog steeds haaruitval, heel hevige menstruaties en moodswings had, kreeg ik sterk het vermoeden dat die negen-maanden-regel gelul is. 

Marissa (33) hoopte ook snel weer de oude te worden na de bevalling, maar haar klachten namen juist toe: 'Haaruitval, slapeloosheid, paniekaanvallen en gewichtstoename, het werd allemaal alleen maar erger. Ook had ik hevige stemmingswisselingen. Ik kon binnen een seconde van nul naar honderd gaan qua boosheid. Omdat die negen maanden voorbij waren, vond ik dat ik weer 'normaal' moest zijn. Ik praatte daarom liever niet over mijn klachten, bang dat ik als aansteller gezien zou worden.'

Lies (31) heeft een kind van tweeënhalf en voelt zich pas net weer een beetje zichzelf. 'De eerste vier maanden was ik dolgelukkig, maar toen mijn kind daarna nog niet doorsliep en ik weer moest werken, werd het zwaar. Mijn ongesteldheid kwam terug, vele malen pijnlijker dan ik gewend was. Ook had ik last van schimmelinfecties. Daar kreeg ik een kuur voor van de huisarts en ik was verbaasd toen die vertelde dat dat door hormonale schommelingen komt. Je hoort daar nooit iemand over.'

Lees ook: Eerste hulp bij kutcadeau's: wat doe je (en wat niet) als een kraampresentje ongewenst is?

Dorien Yassa is eigenaar van psychologenpraktijk Mom & Mind, en gespecialiseerd in psychische klachten rondom zwangerschap, geboorte en de eerste jaren als moeder. Volgens Yassa kun je het herstel na een zwangerschap verdelen in twee categorieën: lichamelijk ontzwangeren en 'matrescence'. 'Hiermee bedoelen we de overgang naar het moederschap en wat die mentaal met je doet. Moeder worden is een identiteitsverschuiving.' Als kersverse moeder heb je een nieuwe rol te vervullen en die moet je zien in te passen in het leven dat je al had, aldus Yassa: 'Dat proces kan best verwarrend zijn, want het is erg wennen, dat nieuwe leven.' 

En dat terwijl we eigenlijk maar weinig tijd en ruimte hebben om te wennen. 'Moeders zijn het eerste jaar met hun baby vooral aan het zorgen en ook een beetje aan het overleven. Pas na een jaar krijgen vrouwen ruimte om te wennen aan hun nieuwe leven en zich steeds wat meer in balans voelen. Je helemaal op je gemak voelen bij je nieuwe identiteit als moeder, kan zomaar twee à drie jaar duren.'

Heerlijke hormonen
In haar praktijk ziet Yassa geregeld vrouwen die hoopten zich na negen maanden weer helemaal de oude te voelen, maar bij wie dat niet zo is. Ze vindt een motto als 'negen maanden op, negen maanden af' dan ook best gevaarlijk. 'Het risico aan zo'n onrealistisch streven vanuit onze maatschappij, is dat je snel het gevoel krijgt dat je faalt. Een op de vijf vrouwen in deze levensfase heeft psychische klachten. Ik begrijp wel hoe dat komt. We voelen continu druk om op ons oude niveau te presteren en balen ervan als dat niet meteen lukt. Tegelijkertijd is er in de maatschappij weinig aandacht en steun voor de overgang naar het moederschap. De meeste vrouwen moeten drie maanden na de bevalling weer aan het werk, maar dan is echt nog helemaal niemand ontzwangerd.'

Yassa ziet in haar praktijk vrouwen die door die druk kampen met somberheid, het gevoel dat ze nooit kunnen ontspannen, uitputting, burn-outklachten en angst- en dwanggedachten. En dan is er ook nog het lichamelijke herstel. Hoe snel dat gaat, hangt van meerdere factoren af. Yassa somt op: 'Hoe is je bevalling gegaan? Hoeveel slaapgebrek heb je? Hoe snel zijn je hormonen weer in balans?' 

Lees ook: Sanne vocht tegen extreme zwangerschapsmisselijkheid: 'Laat het maar misgaan, ging door mijn hoofd'

Dat laatste onderwerp, hormonen, speelt een enorme rol. Merel van der Velden is eigenaar van De Hormoon Kliniek en weet alles van hormonen rond de zwangerschap. Om te begrijpen wat er hormonaal allemaal met je gebeurt tijdens ontzwangeren, geeft Van der Velden een spoedles: 'In het eerste trimester van je zwangerschap beginnen de vrouwelijke geslachtshormonen ontzettend toe te nemen. Misschien heb je dat wel gemerkt, want daar kun je flink misselijk van worden. Vooral het hormoon progesteron neemt toe. Dat zorgt ervoor dat de baby optimaal kan groeien en het wordt ook wel het zenhormoon genoemd. Het is namelijk een stofje dat ervoor zorgt dat je je tijdens je zwangerschap verliefd, relaxed en zelfs euforisch kunt voelen. Vooral vrouwen die voor hun zwangerschap laag in hun progesteron zaten, voelen zich tijdens de zwangerschap heerlijk.'

Maar je raadt het al: na de bevalling neemt de aanmaak van deze hormonen weer af. Van der Velden noemt dit de beruchte 'drop', oftewel daling. 'Die drop begint ongeveer een week na de bevalling. Je progesteron keldert dan. Als je borstvoeding geeft, gaat het wat geleidelijker naar beneden. Maar in sommige gevallen daalt het zo erg, dat je lager in je progesteron zit dan voor je zwangerschap.' En dat kun je merken. Tijdens je zwangerschap voelde je je hartstikke lekker door al die hormonen en plots moet je het met minder progesteron dan ooit tevoren doen. ‘Dan ontstaat een hormonale disbalans en dat maakt dat je je slecht voelt. Het kan best even duren voordat het weer op peil is.'

Hoe weet je of je aan zo'n hormonale disbalans lijdt? Waar komt dat 'negen maanden op negen maanden af'-motto in godsnaam vandaan? En wat kunnen we dan wél verwachten van ons herstel? Dat én meer lees je in het hele verhaal dat in &C's OhBaby!-special ligt. Je koopt 'm in de winkel, of hier online:

Scoor &C's nieuwste special nu hier!