Een partner of gezinsvorm kiezen we steeds vaker met ons verstand: 'Vooral andere mensen vinden het ingewikkeld'

Wie dacht dat we het verstandshuwelijk voorgoed hadden uitgezwaaid, heeft het mis. We luisteren juist steeds vaker naar ons koppie bij het kiezen van de juiste partner of gezinsvorm - niet zelden met happy ending tot gevolg.

Ons kleine kikkerlandje telt zo'n 3,3 miljoen alleenstaanden, en hoewel er geen exacte cijfers over bestaan, wil naar schatting zeker de helft van alle singles graag een relatie. En dus swipen we ons een ongeluk, gaan we gretig in op koppelacties en sleuren we na een avondje kroeg af en toe iemand mee naar huis. Maar een liefdespartner vinden voor de lange termijn? Dat blijkt in de praktijk nog niet zo makkelijk. 

Vroeger was die zoektocht een stuk overzichtelijker. Dan trouwde je met iemand die om de hoek woonde of speelden je ouders voor Cupido. Tot ver in de twintigste eeuw werden er relatief weinig vlinders gechaset, maar trouwde je vooral omdat het handig, verstandig of sociaal wenselijk was. Tja, een verstandshuwelijk dus.

Lees ook: Exen Tess en Malou wilden nog een kindje, dat nu drie moeders heeft: 'Ik moest mijn ego opzijzetten'

Inmiddels hebben we weliswaar steeds meer te kiezen, maar stellen we die partnerkeuze ook steeds langer uit. Misschien hebben we de zoekcriteria en reikwijdte iets té ver opgerekt, want wie zich blindstaart op De Ware, kan ook met lege handen achterblijven. Relaties die vanuit vuurwerk ontstaan, kunnen een stille dood sterven als er naast passie weinig overblijft. En ongeveer veertig procent van alle huwelijken eindigt in een echtscheiding. Niet zo gek dus dat sommige mensen hun romantische idealen bijstellen en kiezen voor een moderne blik op de liefde.

Ook relatietherapeut Joey Steur ziet steeds vaker koppels wier relatievorm afwijkt van het klassieke plaatje. Vooral jongere generaties en vijftigplussers die al een lange relatie achter de rug hebben, durven traditionele hokjes wat meer los te laten en te kiezen voor een vorm die bij hun wensen past. 'Denk aan vrienden die ervoor kiezen om samen een kind te krijgen, latrelaties of platonische relaties waarin seks niet of nauwelijks voorkomt, maar wel sprake is van diepe verbondenheid. Ze verkiezen stabiliteit boven passie, en creëren zo meer ruimte om relaties op eigen voorwaarden vorm te geven.'

Traditioneel nest
Toen Hans (46) zijn partner tegenkwam, was er zeker sprake van het 'totaalplaatje'. 'Of ik het vuurwerk zou noemen, weet ik niet, maar ik was wel echt heel erg verliefd. We trouwden, kregen samen twee kinderen, van buitenaf leek het allemaal te kloppen.' Tot er drie jaar geleden iets begon te knagen. 'Ik voelde me ongelukkig en had het gevoel dat er iets ontbrak, maar ik kon mijn vinger er niet op leggen. Toen ik mijn vrouw vertelde dat ik wilde scheiden, was het alsof ik eigenhandig ons gezinssprookje kapotmaakte'

Na zijn vertrek voelde Hans zich in eerste instantie alleen maar ongelukkiger. 'Ik lag met mezelf overhoop en moest wat rotzooi uit mijn jeugd opruimen.' Hij groeide op in een traditioneel nest, waar liefde altijd gebonden was aan regels. 'Zodra je volwassen was, trouwde je, kocht je een huis en kreeg je kinderen. Zo hoorde dat.' Achteraf waren het vooral de sociale verwachtingen van het huwelijk die hem niet goed pasten. 

'Ik ben biseksueel en pas toen ik dat hardop durfde te zeggen, viel alles op z'n plek en ontstond er ruimte voor een nieuw soort relatie met mijn vrouw. Het gaat mij er niet zozeer om dat ik met andere mannen of vrouwen wil daten, maar ik wil wel volledig mezelf kunnen zijn binnen mijn gezin. We zijn ná onze break-up pas in relatietherapie gegaan, en daar kwamen we erachter dat we nog steeds heel veel liefde voor elkaar voelden en samen als gezin verder wilden.' Van seks is geen sprake meer binnen hun huwelijk, maar daar hebben Hans en zijn vrouw geen moeite mee. 'We hebben alsnog een heel intieme relatie. Het zijn vooral andere mensen die het ingewikkeld lijken te vinden.' 

Lees ook: Geen passie in je relatie, maar het 'klopt verder wel'? Dat zou Chantal niet (meer) kunnen: 'Ik moet voelen: ja, jíj'

Dat is precies waar veel platonische partners tegenaan lopen, bevestigt Steur. 'Koppels die het net even 'anders' doen, botsen op tegen maatschappelijke verwachtingen en vraagstukken: is dit wel echte liefde? Kan dit wel? Hoe leggen we dit uit aan onze omgeving?'

Modern family
Datzelfde geldt voor Roos (32), die twee jaar geleden een kind kreeg met een van haar vrienden. 'Ik heb altijd de wens gehad om kinderen te krijgen, maar zag mezelf niet echt met een partner. Ik heb ook nog nooit een lange relatie gehad en bij het idee van een gezin zag ik vooral een kind voor me.' Haar directe omgeving moest wel even slikken bij het horen van de gezinsplannen. 'Veel mensen houden vast aan het plaatje dat ze van huis uit kennen, dus die zeiden dat ik geen overhaaste beslissingen moest nemen omdat ik nog alle tijd had om een relatie te vinden. Of dat het onverstandig was om dit met een vriend te doen omdat het onze gevoelens overhoop zou halen. Je moet wel sterk in je schoenen staan om al die goedbedoelde adviezen naast je neer te leggen. En wij hebben een duidelijk ouderschapsplan gemaakt. Onze dochter is het grootste deel van de tijd bij mij, maar haar vader woont in de buurt en is altijd bereikbaar.'

Voor mensen zoals Hans en Roos kan het best een zoektocht zijn om hun relatie of gezinssituatie te definiëren. In de praktijk loont het om dat goed uit te zoeken met een partner of co-ouder. Is het vriendschap wat wij voor elkaar voelen? Leven we als broer en zus? Is het oud en vertrouwd en daarom veilig? Of deel je iets unieks wat nergens anders op lijkt?

Benieuwd wat bij deze zoektocht helpt, wat volgens Steur belangrijker is dan verliefdheid, hoe er meer ruimte komt voor onderbelichte relatievormen en meer? Je leest de volledige coverstory in &C's julinummer, dat nú in de winkels ligt - of shop 'm vast hier online:

Shop &C's editie 'Liefde op bestelling' hier!