Jullie zullen nooit een abortus hoeven ondergaan

Als je morgen het stemhokje binnenloopt voor de gemeenteraadsverkiezingen, krijg je een lange kandidatenlijst onder je neus geschoven. Een lijst met heel veel namen en partijen, en als je goed kijkt, ook nog steeds heel veel mannen.

In de landelijke politiek valt ook nog genoeg winst te behalen, maar de lokale politiek staat al helemaal bekend als een soort gemeentelijke herenclub met af en toe een vrouw aan tafel. Het landelijk gemiddelde wat betreft vrouwen op de lijst voor deze gemeenteraadsverkiezingen is 32,6 procent. In dertig Nederlandse gemeenten bestaat zelfs meer dan driekwart van de kandidaten uit mannen. En dan hebben we het nog niets een over de lijsttrekkers, waarvan ongeveer 70 procent man is. Toch is er ook goed nieuws: kiezers stemmen steeds vaker bewust op vrouwen, ook lokaal, en dat heeft daadwerkelijk effect.

Lees ook: Niet zo sexy, wél belangrijk: stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen heeft meer impact dan je denkt

Langzame verandering
Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen gebeurde iets opvallends. In heel Nederland werden 459 vrouwen alsnog de gemeenteraad in gestemd dankzij voorkeurstemmen. Het ging om vrouwen die lager op de lijst stonden, onder de streep dus, maar alsnog genoeg stemmen kregen om verkozen te worden. Volgens cijfers van stichting Stem op een Vrouw is het aandeel vrouwelijke raadsleden daardoor flink gestegen. Waar vóór de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 ongeveer 31 procent van de raadsleden vrouw was, ligt dat inmiddels rond de 37 procent. In de zeventig grootste gemeenten ligt het gemiddelde zelfs rond de 41 procent.

Er verandert dus langzaam iets, maar van een gelijk speelveld is nog geen sprake. Des te belangrijker is het dat je woensdag gaat stemmen.

Partijen met (relatief) veel vrouwen op de lijst
De volgende vraag is dan: op wie? Dat hangt natuurlijk van je overtuigingen af, maar als we naar de landelijke partijen kijken springt de Partij voor de Dieren er wat betreft representatie van vrouwen bovenuit. Zij zijn de enige partij waarbij vrouwen met 54 procent in de meerderheid zijn. Ook bij Volt (ongeveer 47 procent), GroenLinks-PvdA (rond de 43 procent) en DENK (bijna 42 procent) staan relatief veel vrouwen op de kieslijst.

Aan de andere kant van het spectrum staan partijen waar vrouwen juist schaars zijn. Bij de SGP bestaat, helaas niet geheel verrassend, slechts 1,8 procent van de kandidaten uit vrouwen. Op de een-na-laatste plaats staat JA21, met 12,3 procent. Ook ChristenUnie, PVV, FVD, VVD, CDA en BBB hebben opvallend weinig vrouwen op de lijst.

Meer partijen checken? Of weten hoe het bij lokale partijen zit? De stemhulp van Stem op een Vrouw zet alles op een rij. Voer je gemeente in, klik op een partij en je ziet niet alleen het percentage, maar ook de namen van alle verkiesbare vrouwen.

Lees ook: Lisa Loeb: 'Jullie zullen nooit een abortus hoeven ondergaan'

Onderschat diversiteit nooit
In een gemeenteraad, of eigenlijk in de politiek in het algemeen, wil je mensen met verschillende achtergronden aan tafel hebben. Qua leeftijd, cultuur én geslacht. Hoe meer verschillende mensen meedoen aan het gesprek, hoe meer perspectieven er op tafel komen en hoe beter iedereen gerepresenteerd wordt. Denk dus vooral niet te licht over wel of niet stemmen op een vrouw, of specifieker een vrouw van kleur. Ook als ze lager op de lijst staan, kun je er als kiezer voor zorgen dat ze alsnog een zetel halen. De volgorde op de lijst heeft niet altijd het laatste woord.

De gemeenteraadsverkiezingen vinden morgen, op woensdag 18 maart 2026, plaats.