Melissa beëindigde haar zwangerschap vanwege trisomie-21: 'Otis had nooit écht kunnen leven'

Ze was nog maar een paar weken zwanger van Otis toen uit tests bleek dat hij trisomie 21 had. Melissa Meerkijk moest de moeilijkste keuze van haar leven maken en besloot de zwangerschap te beëindigen. In die periode voelde ze zich ontzettend eenzaam; nergens vond ze verhalen van mensen die hetzelfde hadden meegemaakt. Daarom deelt ze nu het hare.

Melissa (24): 'Voordat ik zwanger werd van Otis hebben mijn vriend, Mert, en ik vaak besproken wat we zouden doen als de baby tijdens de zwangerschap iets blijkt te hebben. We waren er allebei vrij stellig in dat we het in dat geval zouden laten weghalen, maar toen het echt gebeurde, viel onze hele wereld uit elkaar en leek niks meer zeker. 

Eerst wilde ik de NIPT niet doen. Ik was jong en gezond, dus daar komt toch niks uit, dacht ik. Toch bleef er iets aan me knagen, en heb ik de test wel gedaan. Het eerste bericht was dat de uitslag helemaal goed was. Toch werd ik een paar dagen later, toen ik op werk voor de klas stond, gebeld door de verloskundige. Ik ging even apart zitten en belde haar gelijk terug. Er was een fout gemaakt, de uitslag was toch niet goed, vertelde ze. Otis had trisomie-21, oftewel het syndroom van Down. Ik brak, ben gelijk naar mijn baas gerend en ben de rest van de middag van de klas gehaald.'

Het zit goed fout
'Na het nieuws zat ik gelijk in de ontkenningsfase. Een kennis van mij had dezelfde uitslag gehad, maar later bleek dat er toch niks aan de hand was. Dat moest dit toch ook zijn? We konden gelijk terecht in het ziekenhuis voor een vlokkentest, waarmee getest wordt hoeveel procent kans er is op een genetische afwijking. De kans op downsyndroom bleek voor Otis 100 procent, en het zat ook in de moederkoek. Tegen Mert zei ik nog: 'Als het alleen downsyndroom is, gaan we dit gewoon doen.'

Lees ook: Nadia kreeg tijdens haar zwangerschap acute buikpijn: 'Ik moest afscheid nemen van de baby'

We besloten een echo te doen. Ik wilde met eigen ogen zien hoe erg het was, en hoopte ergens dat hij verder gezond zou zijn. Op de echo zagen we van de onderkant van zijn rug tot aan de bovenkant van zijn nek een enorm verdikte nekplooi. 'Dit zit goed fout,' zei de verloskundige, 'dit is niet alleen downsyndroom.' Het leek alsof er sprake was van een hartafwijking, al was dat nog niet zeker. We kregen het advies om misschien extra onderzoeken te doen in het ziekenhuis, maar we besloten dat niet te doen. We waren bang dat hij, naarmate hij groeide, misschien meer pijn zou kunnen voelen.

De kans dat hij de zwangerschap en bevalling zou overleven was heel klein. En als hij het wel zou overleven, was het nog maar de vraag of hij ooit zelfstandig kon ademen, knipperen of lopen.'

Moeilijke keuze
'Toen kwam het moment dat we een keuze moesten maken; laten we het weghalen? In die periode heb ik het ontzettend zwaar gehad. We waren heel stellig over het weghalen, maar ineens was ik nergens meer zeker van. Mert, maar ook veel vrienden en familieleden, gaven aan dat weghalen de beste keuze was, al vonden andere familieleden juist het tegenovergestelde. Ikzelf twijfelde heel erg. Ik was 'pas' dertien weken zwanger, maar was al zo gehecht aan het kindje. Uiteindelijk heb ik toch besloten dat het beëindigen van de zwangerschap de beste keuze zou zijn voor Otis, al was het de moeilijkste keuze die ik ooit heb moeten maken. 

Zo'n keuze maak je uit liefde, al spreekt het je moedergevoel heel erg tegen. Vanuit mijn opvoeding heb ik altijd gehoord: je leeft pas als je écht kunt leven. Otis had nooit écht kunnen leven. Ik had me zo intens schuldig gevoeld als hij een leven vol pijn en moeilijkheden had gekregen. Daarbij hielden we ook rekening met het kind dat we al hadden. Als wij ooit zouden komen te overlijden, zou de zorg voor Otis volledig op hem vallen. Tot op de dag van vandaag weet ik echter nog steeds niet of ik de juiste keuze heb gemaakt, en dat zal ik ook nooit zeker weten.'

De bevalling
'In het ziekenhuis kreeg ik twee pillen die ik die avond in moest nemen om de baarmoedermond wat te verzachten. De ochtend daarna gingen we weer terug om de bevalling in te starten. Daarna was het wachten. Ik wist me geen houding te geven, dus we speelden wat spelletjes om de tijd te doden. Op een gegeven moment kreeg ik last van krampen. Als ik pijn heb douche ik graag, en aangezien er op die kamer ook een douche was, besloot ik even te douchen. 

Lees ook: Merel zette Club Rauw op voor jonge mensen die rouwen: 'Veel van ons zijn op zoek naar verbinding'

Terwijl ik me aan het uitkleden was, voelde ik een 'plop'. Ik kreeg een vlaag aan krampen, greep naar beneden en ineens voelde ik wat warms in mijn handen vallen. Toen ik omlaag keek, lag daar een heel klein mensje in mijn handen. Mijn herinneringen aan het moment daarna zijn erg wazig. Ik raakte compleet in paniek, en gilde het uit - ik heb nog nooit zo hard gehuild en geschreeuwd. Ik wist niet of Otis nog leefde, of dit de bedoeling was en al helemaal niet wat ik nu in godsnaam moest doen.

Mert trok gelijk alle artsen en verpleegkundigen van de gang, die mij als het ware in bed tilden en de situatie onder controle kregen. De navelstreng werd doorgeknipt en ik moest 'bevallen' van de placenta. Deze liet ondanks het geduw op mijn buik niet goed los, waardoor ik direct naar de operatiekamer ben vervoerd. Wat ik me goed kan herinneren was dat de anesthesioloog me enorm heeft geholpen. Met zijn vriendelijke woorden wist hij me gelukkig een beetje te kalmeren.'

Minimensje
'Toen ik na een paar uur weer terugkwam op de kamer, lag Otis in een bak water naast het bed. Het was intens pijnlijk om hem te zien, maar Mert en ik hebben de tijd en ruimte genomen om hem goed te bekijken. Hij was echt een minimensje, hij had handjes en voetjes, tien vingers en tien tenen met nageltjes, maar wel een flink verdikte nekplooi. Op zo'n moment breek je, alle twijfels van de afgelopen weken overspoelen je in één keer. En omdat ik vooraf niet wist wat ik kon verwachten, heeft de bevalling zelf ook een grote impact gehad.

Via een van de verloskundigen kregen we de optie om een fotograaf langs te laten komen. Hoewel dat destijds heel gek voelde, hebben we het toch gedaan. Niet alleen voor onszelf, maar ook voor het geval onze kinderen hem later ooit zouden willen zien. De fotograaf was zo vriendelijk en kalm, en begeleidde ons heel fijn. De foto's zijn zo ontzettend mooi geworden.' (Zie foto onderaan dit artikel).

Een teken van Otis
'En toen gingen we met Otis naar huis. We hadden geen begrafenis of ceremonie, het rouwproces hebben Mert en ik echt met zijn tweeën gedaan. We hebben samen een kistje voor hem gemaakt, en hebben er veel over gepraat. Mert kon het snel verwerken en had het na een paar dagen al een plekje gegeven. Ik heb daar veel langer over gedaan, en heb daarbij ook heel veel steun gehad van mijn moeder. 

Van het ziekenhuis hadden we een folder gekregen van een crematorium dat kindjes van een vroegtijdig beëindigde zwangerschap cremeerde - toevallig hetzelfde crematorium waar mijn vader is gecremeerd. Dat moet een teken zijn, dacht ik. In huis staan veel foto's van Otis. De urn die we hebben gekozen heeft de vorm van twee handen die een hartje vasthouden - precies zoals Otis ook in mijn handen lag. Hoe zweverig het ook klinkt, ik heb vaak het gevoel dat hij aanwezig is en tekens stuurt.

De tekst gaat verder onder de foto.

Vier maanden na Otis werd ik weer zwanger, mijn dochter was uitgerekend op de dag dat Otis is geboren. We hebben haar de tweede naam 'Lotis' gegeven, naar Otis. Thuis hebben we het elke dag over Otis, ook met de kinderen. We vinden het belangrijk dat zij weten wie hun broertje is. Ik vind het moeilijk om te bedenken hoe ik later hun vragen ga beantwoorden. Voor mijn gevoel hebben we zelf besloten om als het ware zijn leven te beëindigen, dat is toch anders dan wanneer je een kindje verliest.'

Doofpot
'In die periode heb ik me vooral ontzettend eenzaam gevoeld. Veel mensen konden onze keuze niet begrijpen. Het zal je verbazen hoeveel nare reacties ik heb gehad, vooral van (oudere) vrouwen die vonden dat ik mezelf 'geen moeder' mocht noemen. Gerda's vertelden me maar al te graag hoe zij deze situatie anders hadden aangepakt, of welke andere keuzes ze hadden gemaakt. 

Ik heb het gevoel dat situaties zoals deze in de doofpot worden gestopt. Ik voelde de behoefte om met iemand te praten die hetzelfde had meegemaakt, maar ik kon er nergens verhalen of video’s over vinden. Daarom besloot ik een video op TikTok te plaatsen; als ik maar één iemand kon helpen met mijn verhaal was dat al genoeg. Ik zette me schrap voor alle nare reacties. Tot mijn verbazing werd ik juist overspoeld met positieve reacties. Honderden moeders deelden hun eigen verhaal, en ik kreeg tientallen lieve berichten. Hoewel ik vooral anderen wilde helpen met mijn verhaal, was dit ook voor mij heel helend. Ik sta er nog steeds voor open om er met andere moeders over te praten, mochten ze mij willen benaderen. Weet dat je niet alleen bent.'

De handafdrukjes van Otis.

Eén van de foto's die door de fotograaf na de bevalling zijn gemaakt.