Zo stemmen partijen rondom vrouwenzaken als femicide en abortus

Nog aan het twijfelen over je stem? Denk dan aan vrouwenrechten. Het is belangrijk dat partijen in de Tweede Kamer geweld tegen vrouwen als femicide en vrouwenzaken serieus neemt. Maar wat stemmen de politieke partijen precies over deze zaken?

Wij hebben het voor je uitgepluisd.

Femicide
In Nederland wordt elke acht dagen een vrouw vermoord, meestal door haar (ex-)partner. Femicide dus. En hoewel steeds meer partijen het probleem erkennen, pakt niet iedereen het even serieus aan.

GroenLinks-PvdA wil dat femicide als een apart misdrijf in de wet komt. Hierbij komt kijken: hogere straffen en betere bescherming voor vrouwen die eerder meldingen deden van mishandeling of stalking. Ze pleiten ook voor een landelijk coördinator die politie, zorg en gemeenten beter laat samenwerken. D66 ziet femicide als een structureel maatschappelijk probleem en wil daarom een Nationaal Actieplan tegen gendergerelateerd geweld. Ze willen ook, net zoals in het Verenigd Koninkrijk, een 'Clare's Law', zodat je kunt checken of je partner eerder gewelddadig was.

De SP wil een speciale anti-femicidewet en dat ook psychisch geweld strafbaar wordt, aangezien dat vaak voorafgaat aan fysiek geweld. De VVD pakt het aan vanuit een veiligheidshoek. Zo willen ze meer bevoegdheden voor de politie, strengere handhaving bij stalking en betere registratie van daderprofielen. Ook de pvdD wil meer bevoegdheden bij de politie, maar ook bij de justitie.

CDA wil een Nationaal Actieplan, hierin willen ze extra toezicht en campagnes verspreiden die vrouwen helpen met het eerder melden van geweld. Hoewel BIJ1 zich veel uitspreekt over femicide, noemen ze dit niet in hun verkieizingsprogramma. Wel willen ze over het algemeen zwaardere straffen voor haat- en geweldsmisdrijven en bedreigingen. Ze komen ook op voor huwelijksmigranten. Zo willen ze dat de verblijfsvergunningen op humanitaire gronden voor slachtoffers van huiselijk en seksueel geweld in lijn moet worden gebracht met het Istanbul Verdrag.

Partijen als NSC, ChristenUnie en SGP willen betere samenwerkingen tussen organisaties, maar blijven bij het huidige beleid. En aan de rechterkant? Daar blijft het opvallend stil. BBB, PVV, FvD, JA21 en 50PLUS noemen femicide nauwelijks of helemaal niet in hun programma’s, terwijl het aantal slachtoffers blijft stijgen.

Abortus
Als het om abortus gaat, trekken de progressieve partijen een duidelijke lijn: haal het uit het strafrecht. D66, GroenLinks-PvdA, SP, Volt, PvdD en BIJ1 vinden dat vrouwen vrij moeten kunnen beslissen over hun eigen lichaam, zonder strafrechtelijke dreiging. Daarnaast willen ze goede hulpverlening, nazorg en bescherming tegen intimidatie bij klinieken.

De VVD staat pal voor het recht op abortus, maar wil de stap om het uit het strafrecht pas zetten als er een nieuwe wettelijk kader is dat vrouwen beschermt.

Aan de andere kant van het spectrum staat FvD en SGP, zij willlen abortus juist beperken. Zo pleit Forum voor een maximale termijn van zestien weken en een verplichte bedenktijd, terwijl SGP het aantal abortussen wil terugdringen. De ChristenUnie wil geen verbod, maar wel een beleid dat het aantal abourtussen vermindert. Partijen als BBB, CDA, NSC, DENK, PVV en 50PLUS zeggen hier weinig tot niks over in hun verkiezingsprogramma.

Anticonceptie
Wie wil dat anticonceptie gratis en voor iedereen beschikbaar wordt, vindt steun bij D66, SP, Volt, PvdD en BIJ1. Zij willen dat anticonceptie, inclusief sterilisatie, in het basispakket komt. Want waarom zouden vrouwen nog steeds opdraaien voor de rekening?

Daarnaast wil D66 ook nog dat de pil te koop komt bij de drogist. Volt en PvdD zien gratis anticonceptie als onderdeel van lichamelijke autonomie, en BIJ1 koppelt het aan het bestrijden van ongelijkheid en armoede.

De ChristenUnie en GroenLinks–PvdA willen anticonceptie in het basispakket, maar CU wil dat vooral om ongewenste zwangerschappen en abortussen te voorkomen. Andere partijen als BBB, CDA, Fvd, PVV en Ja21 noemen dit onderwerp niet of nauwelijks. NSC zegt alleen dat ze willen kijken hoe ze anticonceptie 'drempelloos' beschikbaar kunnen maken.

Vrouwengezondheid
Inmiddels erkennen veel partijen dat de gezondheidszorg vaak rondom het mannenlichaam is gebouwd (suprise, suprise). GroenLinks–PvdA, D66, SP, Volt, PvdD en de VVD willen daar verandering in brengen.

Lees ook: Deze 5 belangrijke dingen moet je weten over het vrouwenlichaam

SP en Volt willen een Nationale Strategie Vrouwengezondheid, met structureel onderzoek naar vrouwspecifieke aandoeningen en financiering om kennis achterstanden in te halen. D66 en GroenLinks–PvdA willen meer onderzoek naar klachten als endometriose, overgangsklachten, cyclusstoornissen en meer aandacht voor pijnbestrijding.

De VVD geeft toe dat vrouwen minder gezonde levensjaren leiden dan mannen en is van plan om het onderzoek te vergroten om dit verschil te verminderen. Het CDA verwijst naar vrouwengezondheid, maar blijft vaag in zijn begrip. Zo streeft CDA 'meer aandacht' te leggen op opleidingen en onderzoek. Babystapjes zullen we maar zeggen.

Verlofregelingen
Over verlofregelingen lopen de meningen binnen de partijen flink uiteen. Partijen als D66, GroenLinks–PvdA, SP, Volt, PvdD en BIJ1 vinden dat het allemaal eerlijker en beter betaald moet worden. Dus: beide ouders evenveel verlof en volledig betaald, zodat de zorg niet automatisch bij de moeders terechtkomt. De SP droomt zelfs van een vierdaagse werkweek (zonder loonverlies) en drie maanden volledig betaald geboorteverlof.

Volt wil dat lagere inkomens niet gestraft worden als ze verlof opnemen en BIJ1 wil ook nog eens menstruatieverlof en mantelzorg compensatie erbij. De PvdD ziet het iets breder: gewoon voor iedereen een 32-urige werkweek, punt.

Lees ook: Veel werkgever stellen onbeperkte vakantiedagen in: zo werkt het

Wat meer richting het midden willen, ChristenUnie en CDA, een overzichtelijk verlofstelsel voor ouderschap, mantelzorg en rouw - 'tijd voor elkaar', is hun motto. De VVD houdt het zakelijk: prima dat verlof goed geregeld is, maar het moet niet doorslaan of te duur worden. En de rest? DENK en NSC knikken vooral bij mantelzorgverlof, SGP noemt rouwverlof vaag in het voorbijgaan, en BBB, PVV, JA21 en FvD... laten het onderwerp lekker links liggen.

Loonkloof
De loonkloof: het is 2025 en vrouwen verdienen nog steeds minder dan mannen voor hetzelfde werk (zucht). GroenLinks–PvdA, D66, Volt en PvdD willen dat actief aanpakken met wetten voor loontransparantie. Zo wil GroenLinks–PvdA dat werkgevers moeten bewijzen dat ze gelijk betalen en krijgen ze boetes als dit niet gebeurt. D66 stelt een quotum van minimaal veertig procent voor vrouwen in topfuncties voor en wil dat bedrijven die discrimineren worden bestraft.

Volt wil dat werkgevers verplicht rapporteren over hun loonkloof en plannen moeten maken om die te dichten. De PvdD vraagt werkgevers om te bewijzen dat bedrijven met meer dan honderd werknemers gelijke betaling ontvangen. SP en DENK willen dat hetzelfde loon voor gelijk werk streng wordt gehandhaafd met meer macht voor de arbeidsinspectie.

Conservatieve partijen zoals de VVD, het CDA, de BBB, het NSC en de PVV presenteren geen specifieke plannen. Enkel de VVD geeft aan de Europese richtlijn voor loontransparantie te willen uitvoeren, maar zonder aanvullende maatregelen.

Grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer
Op de werkvloer mag het allemaal wel wat veiliger, vinden de progressieve partijen. GroenLinks–PvdA, Volt, D66, SP, PvdD, BIJ1 en DENK willen meer bescherming en duidelijkere regels. GroenLinks–PvdA pleit voor verplichte vertrouwenspersonen, Volt wil onafhankelijk toezicht en meldpunten, en D66 vindt dat de overheid zélf het goede voorbeeld moet geven. SP en de PvdD willen een arbeidsinspectie met spierballen, BIJ1 wil dat vakbonden de werkvloer op mogen, en DENK zegt dat er bij sprake van discriminatie gelijk ontslag moet worden gegeven. Aan de rechterkant blijft het vooral stil: VVD, CDA, BBB en SGP lijken hier geen haast mee te hebben.