Alsjeblieft, je reminder: 5 redenen waarom rust veel productiever is dan je denkt

Dat rust belangrijk is, dat hoeven we je niet te vertellen. Maar dat het nog vele malen productiever is dan vaak wordt gedacht, waarschijnlijk wel.

Sterker nog, het is een essentieel (strategisch) onderdeel van het werkproces. En wel om deze vijf redenen.

1. Je beste ideeën komen niet achter je laptop tot je
Ken je dat? Uren naar een scherm turen, en nog geen oplossing gevonden hebben. Je staat op, loopt naar de keuken, en ineens bam, daar is het idee. Of het klassiekere voorbeeld: je stapt onder de douche en krijgt een geniale ingeving. Dat is geen toeval. Wanneer je stopt met gefocust werken, schakelen je hersenen over naar een soort 'achtergrondmodus' (het 'default mode network', met een wetenschappelijke naam). Dat netwerk wordt júist actief wanneer je niet gefocust bezig bent. Oftewel, dagdromen is gewoon productief bezig zijn. Eindelijk krijgt je brein weer wat ruimte.

Lees ook: Wil je écht lekker slapen? Begin dan 10 uur van tevoren al

2. Je leert in je slaap
Wist je dat een groot deel van wat je overdag oppikt, pas écht wordt verwerkt tijdens rust en vooral slaap? Terwijl jij in bed ligt, stabiliseert je brein alle informatie die je die dag hebt gekregen. Alle nieuwe kennis wordt als het ware verplaatst van de tijdelijke opslag naar de langdurige opslag in je hersenschors. Zo blijkt uit meerdere onderzoeken dat mensen die een complexe taak uit moesten voeren en daar een nacht over mochten slapen, het een stuk beter deden dan de mensen die bleven doorwerken tot het af was. Dat 'slaap er een nachtje over'-advies dat je weleens krijgt, dat is dus geen grap. Korter slapen om 'meer gedaan te krijgen' klinkt efficiënt, maar meestal lever je scherpte in zonder dat je het doorhebt. De écht slimme dingen gebeuren terwijl jij ligt te ronken.

3. Doorwerken brengt je niet verder
Op dat doorwerken gaan we nog even door. Wanneer je urenlang geconcentreerd werkt, raakt het deel van je brein dat verantwoordelijk is voor focus, plannen en beslissingen (je prefrontale cortex) vermoeid. Het gevolg? Je leest zinnen drie (of tachtig) keer opnieuw, maakt kleine fouten, doet langer over simpele taken en bent 'bezig' zonder echt vooruit te komen. Eigenlijk maakt het je dus vooral slordiger en minder efficiënt. Microbreaks kunnen de hersenen resetten, waardoor je met hernieuwde energie en scherpere focus aan een taak kunt beginnen. Hup, toch die lunchwandeling maken. Even die hersenen onderhouden.

4. Van kwaad tot erger
Met een beetje stress is niets mis, het helpt je focussen, maar als je constant doorwerkt en geen rust neemt, ligt je cortisolniveau ook constant hoger. De min of meer overlevingsstand waar je je dan in bevindt, kost veel energie en kan leiden tot vermoeidheid of uiteindelijk zelfs een burn-out. Klinkt heftig, maar als hoe sneller je jezelf aanleert dat je zenuwstelsel af en toe terug moet schakelen en je pauzes nodig hebt, hoe kleiner de kans dat het je te veel wordt. Voorkomen is immers productiever dan herstellen.

Lees ook: Schone slaapster: vrouwen hebben meer slaap nodig dan mannen (en dit is waarom)

5. Mentale veerkracht
Wanneer je structureel te weinig pauze of slaap neemt, wordt je amygdala (het deel van je brein dat emoties en dreiging verwerkt) gevoeliger. Als gevolg reageer je sneller geïrriteerd of emotioneel en voelen die kleine problemen ineens reusachtig. Kleine rustmomenten zorgen dus niet alleen voor focus en creativiteit, maar ook voor de emotionele regulatie. Je reageert minder snel vanuit emotie en kunt beter prioriteiten stellen. Wederom gooien we de vergelijking erin: helder beslissingen nemen is productiever dan brandjes blussen die je zelf hebt veroorzaakt.

Even eerlijk, heb je vandaag een pauze genomen? Nee? Knoop het dan nog een keer in je oren: rust nemen is niet iets dat je moet verdienen, bijvoorbeeld door alles af te krijgen, maar iets noodzakelijks voor je brein. Kies de volgende keer dat je naar je scherm staart niet voor nóg een kop koffie, maar voor vijf minuten pauze en een paar stappen. Grote kans dat je scherper terugkomt.